AUTYPISCH

Ik ken haar al een paar jaar via Linkedin. We zouden elkaar vast vaker zien. Als we dichter bij elkaar zouden wonen. Nu fotografeer ik haar één keer in de paar jaar. Ze heeft twee kinderen. Een zoon en een dochter. Allebei met autisme. Deze keer is dat het. Waarover ik met haar wil praten. Op zoek naar nog een paar antwoorden. Natuurlijk maak ik ook een paar foto's. Maar ik heb online iets gelezen. Over de overgang van lagere school naar middelbare. Problemen. Die kinderen met autisme kunnen tegenkomen. Problemen die ik maar al te goed ken. Wisselen van leerkrachten. Wisselen van lokalen. Ongeschreven regels. Andere omgangsvormen. Er steeds vaker achter komen. Dat je anders bent. Ik wil horen hoe de schooltijd was. Voor haar kinderen. En voor haar. Zij heeft. Anders dan mijn moeder. Haar kinderen wél kunnen steunen. Begeleiden. Ik weet dat mijn moeder dat niet kon. En heb daar inmiddels vrede mee. Mijn ouders Thuisgekomen glimlach ik nog steeds. Van oor tot oor. De antwoorden op mi...

Het is een gevoel dat ik heb zolang ik me kan herinneren. Niet in het gezin. Overal daar buiten. Kleuterschool. Lagere school. Middelbare school. Bedrijven en organisaties waar ik voor werk. Organisaties waarvoor ik vrijwilligerswerk doe Vriendschappen. Relaties. Facebookgroepen over fotografie. Mijn grote passie. Boeken en documentaires over. Organisaties en coaches voor. Mensen met autisme. Ik herken me er niet in. Ben niet angstig of verlegen. Ben niet onzeker over mezelf. Ga niet constant over mijn grenzen heen. Ben niet chronisch moe door het compenseren. Heb geen chaos in mijn hoofd. Wil niet aan een verwachtingspatroon voldoen. Ben niet depressief. Enzovoorts. Ik ben ik. En ik ben ok. Jij trouwens ook.

Ik kan me helemaal verliezen in fotograferen luisterboeken  tv-series  live debatten van de Tweede Kamer  legpuzzels van Jan van Haasteren Als ik merk dat het teveel een gewoonte wordt, een bijna-obsessie, wil ik mijn dagritme veranderen. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Ik leg dvd's klaar om te gaan bekijken. Ze blijven liggen. Ik heb namelijk een heel goed luisterboek. Nummer 7 uit een serie. Natuurlijk uit een serie. Als ik één boek goed vind, zoek ik naar een tweede van dezelfde schrijver. En een derde. Toch wil ik iets veranderen. Dus schrijf ik het op. Mijn doel. Helemaal SMART:  Specifiek Meetbaar Acceptabel Realistisch Tijdgebonden Klinkt slim ja. Voorzichtig zet ik een eerste stap. Alleen nog in bed naar de boeken luisteren. Ik stort me eindelijk weer eens op een tv-serie. The Bridge, seizoen 1 tot en met 4. Alleen seizoen 1 kan niet. Alleen 1 en 2 ook niet. Ik moet alles weer zien. De hoofdpersoon zien. Die duidelijk Asperger heeft. Na een week of zo w...

Mijn broertje heeft het Syndroom van Down.  We schelen anderhalf jaar in leeftijd. Ik kan me niets herinneren van zijn geboorte. Ook niet van de eerste jaren samen. Hij is anders.  Fijn anders.  Het maakt hem niet uit hoe je eruit ziet. Ook niet wat voor auto je hebt. Of je een huurhuisje of een villa hebt.  Je moet gewoon aardig tegen hem zijn. Hem zien. Echt zien. Dan is hij superlief voor jou.  Ik neem mijn broer vaak mee.  Speel met hem.  Zorg voor hem.  Als vanzelf.  Om te helpen.  Mijn ouders te ontlasten.  Maar ook omdat ik dan even niet de raarste ben.  Iedereen kijkt naar hém.  Lacht om hém.  Volwassenen vinden mij opeens erg lief.  Kinderen vinden ons erg interessant. Ik ga mijn moeder steeds vreemder vinden. Ga steeds liever naar vriendinnetjes toe. In plaats van dat ze bij mij komen. Ons huis is voor ons gezin. Veilig. Ook al is mijn moeder erg onveilig. Onvoorspelbaar, Of juist heel voorspelbaar. Maa...

In 2009 kom ik voor het eerst in 38 jaar langdurig zonder werk te zitten. Er is een financiële crisis. Gevolg: geen vast contract. Niet bij het uitzendbureau. Niet bij het bedrijf dat me inhuurt. Ook al zijn ze al bijna drie jaar tevreden. De twee jaar WW vliegen om. Ik volg een verplichte cursus solliciteren en laat me testen op ondernemerschap. Het eerste levert me geen nieuwe inzichten op, het tweede wel. Ik scoor op alle vlakken goed of bovengemiddeld. Toch wordt het me sterk afgeraden om ZZP-ster te worden. Ik ben er volgens mijn jobcoach bij het UWV niet geschikt voor. Waarom niet wordt wel uitgelegd. Maar ik schenk er verder geen aandacht aan. Van de WW kom ik in de WIA terecht en daarna in de IVA. Van tijdelijk arbeidsongeschikt naar voor altijd. Ik besluit om daar aan te gaan werken. Aan mezelf te gaan werken dus. Ben immers pas 56 en niet van plan om tot mijn 65e thuis te blijven. Het loopt anders. Het enige werk wordt vrijwilligerswerk. En langzaam maar heel zeker. W...

Het is rond 1980. Ik ben vrijwilligster in het COC.  We hebben een aparte vrouwengroep.  Een nieuwe vrijwilligster meldt zich aan.  Veel vrouwen reageren afwijzend.  Ik snap niet waarom.  Ze is aardig en heeft goede ideeën. Ze praat heel zacht.  Als ze hoest hoor je een man.  Maar ze is in alles een vrouw.  We raken goed bevriend. Het is een paar jaar later. Een vriendin van een vriendin is op bezoek. Ze vertelt me haar angsten. Bloemen in het park worden messen. Ze verlangt naar opname. Zelfs naar de isoleer. Ik luister en leer. Het is rond 2003. Ik ben vrijwilligster bij de Luisterlijn. Er bellen soms mensen met zelfmoordgedachten. Ik probeer ze niet om te praten. Wat wel de richtlijn is. Luister alleen. Suïcide... Transgenders... Biseksuelen... Psychoses... Incest... Borderline... Dissociatie...  Stemmen horen... Altijd alleen nieuwe woorden in mijn woordenboek.  Woorden waarover ik méér wil horen, lezen en zien. Het is 2025. Ik luist...

Ik mis altijd overzicht. Dus verzin ik altijd mijn eigen structuur. Vrijdagmiddag maak ik in de Randstad op verzoek foto's in een sportschool. Ik pak de snelle instellingen op mijn camera. Het worden daarom maar liefst 500 foto's. Waarvan er steeds 2 of 3 op elkaar lijken. Omdat ze in dezelfde seconde gemaakt zijn. Als ik de tweede foto bekijk, ben ik de eerste vergeten, Ik ga foto voor foto door alles heen. Gooi de beelden weg die niet goed zijn. Onscherp. Dichte ogen. En zo. Er blijven er 475 over. Veel teveel. Ik maak mappen per onderdeel. Map 1: gewichten, Map 2: Rekstok. Enzovoorts. 21 mappen in totaal. Ik begin bij de mappen met het minste aantal foto's. Ga steeds heen en weer tussen 2 of 3 beelden. Als ik het tweede beeld oproep, weet ik namelijk niet meer precies wat er op het eerste staat. Dan, met tussenpozen, doe ik hetzelfde met de grotere mappen. Gelukt! De geselecteerde foto's gaan in de map OK. Die map open ik in een professioneel fotoprogramma. Ik pas de...

Ik lijk sprekend op mijn vader. Zeker nu ik ouder word. Al was het vroeger ook al zo. Want als ik op straat speelde. Niet eens in de buurt van ons huis. Kwam er vaak een onbekende naar me toe. Die vroeg of mijn vader, de behanger, thuis was. Elke ochtend kijk ik nu even in de spiegel. “Hoi pap!” Hij gaat op mijn schouder zitten. Zoals een beschermengel nu eenmaal doet. Hij beschermt me tegen een wereld die de mijne niet is. En ook nooit zal worden. Ik weet dat hij dat weet. En dat het voor hem net zo was. Ook al had hij geen autisme. Hij was ook altijd anders. Ik lees ergens dat autisme en perfectionisme vaak bij elkaar horen. Niet bij mij. Hij was immers ook niet perfectionistisch. Goed is goed genoeg. Geen waarde hechten aan rang, stand of geld. Promoties gewoon afwijzen. Doe gewoon je best. Lukt het dan toch niet, geen probleem. Ik voel me vaak even maar ben nooit echt alleen.

Ik ben bijna 70. Ben ruim 5 jaar weer single. Na bijna 50 jaar van relaties, Heb 3 echter sociale contacten. Mijn ex-echtgenote. Mijn ex-vriendin. Mijn ex-collega. Alle 3 ken ik al heel lang. 23 tot 47 jaar. Ben nu eenmaal trouw. Zei ik ooit, Ben nu eenmaal Kreeft. Zei ik ooit. Maar er is ook een andere reden. Nieuwe sociale contacten kosten me teveel. Energie. Rust. Mezelf. Facebookgroepen voor fotografen. Facebookgroepen voor mensen met autisme. Ik meld me aan. En even snel weer af. Herken me niet in anderen. Ben altijd anders. Heb autisme maar ben niet depressief. Kijk mensen moeiteloos aan. Ben fotograaf. Maar sta op onlogische plekken. Gewoon omdat ik voel. Dat ik daar moet zijn. Zoals bij Frans Pollux. Ik kan het niet uitleggen. Wil het niet uitleggen. Ook niet aan een autismemaatje. Of een fotografiemaatje. Iemand heel af en toe zien is ok. Afgebakend. Kort. Met een duidelijke reden. Méér hoeft niet. Méér kan niet.